De Amerikaanse Katie Bernet toverde in haar debuut Beth is dead de klassieker Little Women om tot een hedendaagse whodunnit voor jongeren. Maar de karakters staan nog.
Little Women (1868) van Louisa May Alcott geldt als de oerversie van de bakvissenroman. Het genre gaat over opgroeiende meisjes, vaak met een recalcitrante hoofdpersoon die zich uiteindelijk toch voegt naar de gewenste genderrol. Van deze klassieker verschenen al de nodige al dan niet ingekorte bewerkingen en vertalingen (de laatste Nederlandse versie van Onder moeders vleugels dateert uit 2019). Maar nog niet eerder ging een schrijver aan de haal met het verhaal. Katie Bernet is bij mijn weten de eerste. En komende augustus staat in de VS een tweede fanfictionachtige titel op stapel: Little Monsters van Máire Roche, een kinderboek (8+) waarin de vier zusjes March anno nu een dubbelleven leiden als een vampier, weerwolf, een vleermuisachtig wezen en een zeemonster. Je moet er maar opkomen.
Gelukkig maakt Bernet het niet zo bont. In In Beth is dead (ook de Nederlandse titel) verplaatst ze het bekende verhaal over de vier zusjes March naar het heden. Zo is Jo een influencer, zijn er feestjes met veel alcohol en pillen en ligt Amy in bed met buurjongen Laurie. De schrijfster tovert bovendien het gemoedelijke gezinsverhaal om in een moordmysterie. De jongste zus Beth sterft in dit verhaal niet door roodvonk, maar door moord. En haar dood is niet het besluit, maar de start van de plot.
Het verhaal wordt afwisselend vanuit een van de zussen verteld en springt behendig heen en weer tussen heden en verleden. Zo krijgt de lezer steeds meer zicht op de vele verwikkelingen en geheimen en mogelijke moordenaars. Iedereen, zelfs Beths zusjes, heeft wel een motief. Dat zorgt voor de nodige vaart en spanning in het boek.
Bernet geeft een twist aan diverse verhaalelementen uit het origineel. Zo kent haar versie ook een boek Little Women, nu niet geschreven door Jo, maar door vader March. Ook nu weer is dit, anders dan in het origineel, niet het besluit, maar de start van de plot. Het boek speelt een sleutelrol in het moordmysterie. Het veroorzaakte de nodige opschudding en verontwaardiging, omdat vader zonder medeweten van het gezin behoorlijk uit de school klapt over het leven van zijn dochters. Bovendien laat hij Beth doodgaan aan het auto-ongeluk dat ze in werkelijkheid (lees: de verhaalwerkelijkheid van Bernet) overleefde. Alle zusjes hebben moeite met het boek, maar Beth het meest. Haar zelfvertrouwen krijgt een knauw: ze voelt zich ‘uitgewist’ door haar vader. En dan is er nog een boek in de maak dat Jo als werktitel ‘Beth is dead’ geeft: ‘Een glibberig idee wurmt mijn gedachten binnen (…) mijn huidige werkelijkheid zou een fantastisch idee zijn voor een boek.’
Zo vlecht Bernet op ingenieuze wijze diverse verhaalwerkelijkheden door elkaar, waarbij ze de in onze tijd actuele vraag opwerpt hoe ver je kunt gaan met het (commercieel) uitbuiten van andermans levensverhalen.
Het enige dat Bernet intact laat, zijn de karakters van de vier zussen. Jo is nog steeds de creatieve opstandige, Meg de oudste en wijste, Amy de lichtzinnige en Beth goed van vertrouwen en bescheiden. Tegelijkertijd gunt Bernet ons een kijkje achter die stereotiepen en beschrijft ze hoe elke zus ook probeert te ontsnappen aan de haar opgelegde rol. In die zin is het duidelijk een bakvisroman nieuwe stijl of zoals we het nu noemen een YA-roman: de crux is niet langer je voegen naar maatschappelijke normen en verwachtingen, maar jezelf ontdekken en jezelf mogen zijn.