Een zwart jongetje als ‘cadeau’

Een zwart jongetje als ‘cadeau’
  • Cupido & Sideron
  • Mylo Freeman
  • Uitgever: Rubinstein
  • Jaar: 2025
  • Aantal blz.: 32

Het leest als een ongecompliceerd verhaal over twee jonge bediendes in een paleis. Maar al snel blijkt achter Cupido & Sideron van Mylo Freeman een grimmige werkelijkheid schuil te gaan.

Sideron heeft het er maar druk mee. Hij moet Cupido leren wat je als bediende in het paleis allemaal moet doen. Maar de nieuwe jongen verstopt zich alleen maar, zegt geen boe of bah en wordt bijna iedere nacht huilend wakker.

Al snel wordt duidelijk waarom dat is. Cupido is weggerukt uit zijn land en bij zijn familie om te komen werken op paleis Het Loo. Net als Sideron zelf is hij een ‘cadeau’ voor ‘Zijne Hoogheid’. Waar Sideron al heeft berust in zijn lot, kan Cupido dit (nog) niet.

Cupido en Sideron zijn geen verzonnen helden. Eerder al schreef Esther Schreuder over de ‘twee Moren aan het hof van Oranje’ (2017). Mylo Freeman vertelt en verbeeldt hun verhaal nu voor jonge kinderen. Achter in haar boek licht ze de historische achtergronden toe. Sideron werd in 1763 als zesjarige jongen vanuit Curaçao naar Nederland verscheept, als ‘geschenk’ van de West-Indische Compagnie aan stadhouder Willem V. Cupido uit Guinee trof drie jaar later hetzelfde lot.
Freeman schrijft achterin onder meer dat de adel het destijds heel deftig vond om een zwarte jongen als bediende te hebben. Ze vonden het waarschijnlijk ook heel deftig om deze jongens uit te dossen als exotische wezens. Freeman verzint het niet zelf, maar kopieert die uitdossing van een 18e-eeuws schilderij.

Ook verder geven de fraaie illustraties een mooi tijdsbeeld, met dames in hoepeljurken en een statige paleistuin in Franse stijl. Ze toont ook de schilderijengalerij met het schilderij van Jan Breughel de Jonge en Hendrik van Balen waarop de doop van een zwarte man is afgebeeld. Ze smokkelt zelfs de jonge Mozart nog in het verhaal, hij komt een concert geven in het paleis. Een concert dat verstoord wordt door een ontsnapte olifant.   

Het verhaaltje zelf heeft oppervlakkig gezien weinig om het lijf. Maar de grimmige werkelijkheid erachter zorgt voor een diepere laag. Het is niet zomaar een verhaaltje over een jongen die zich dankzij een olifant (ook een geschenk voor de vorst) een beetje thuis gaat voelen - het is een verhaal over onrecht en een uitwas van de uitwas slavernij.
De laatste illustratie waar beide jongens elkaar in de armen sluiten en de olifant hun malle mutsen heeft afgetrokken, verbeeldt dat heel mooi. Die toont hen zoals ze zijn: geen dingen die je cadeau kunt geven, maar twee jongens, twee mensen, met gevoelens en eigenwaarde.