Afgelopen zaterdag zijn Bart Moeyaert en illustrator Mark Janssen uitgeroepen tot winnaars van de Woutertje Pieterse Prijs voor het mooiste kinderboek van het afgelopen jaar. Hun boek Atman! gaat over verdwalen, heimwee en thuiskomen.  

‘Ik wist op een keer de weg niet meer.’ Met dit zinnetje begint het verhaal en het komt daarna geregeld terug, namelijk elke keer dat de negenjarige Atman iemand op straat om hulp vraagt. Want nadat hij bij de bakker een brood voor zijn vader heeft gekocht, is hij de weg naar huis kwijt. Maar de een heeft geen tijd (‘Vraag het me morgen nog eens’) en de volgende helpt Atman van de wal in de sloot. Op de prent van Mark Janssen waar Atman met de eerste staat, zien we nummer twee, piratenkapitein Plien, al azen op deze verdwaalde jongen: ‘Jij doen wat ik zeg.’

Moeyaert schreef de tekst als libretto voor de jeugdopera Atman! die dit seizoen loopt. Dat zorgt voor een taal die zingt en swingt en vol rijm en ritme zit. Moeyaert bespeelt soepel diverse registers, van het volkse van Plien - ‘Dus voor je eige veilugheid heb ik je vastgehange’ – tot  de plechtige stem van de mysterieuze Hem (‘Kan ik je helpen, jongeman?’). De stem van Atman wisselt van vertellend tot poëtisch (‘hoeveel stappen blijft een brood warm’) tot filosofisch (‘Weet jij waar het heimwee blijft, als het nergens nodig is?’).
Het libretto blijft ook als leesverhaal, of beter als voorleesverhaal, recht overeind staan. De prachtige kleurenillustraties van Janssen passen er goed bij en bezitten dezelfde afwisseling tussen mysterie, avontuur en herkenbaarheid. Zoals de jury, die op zaterdag 11 april de Woutertje Pieterse Prijs toekende aan Moeyaert en Janssen, schrijft: ‘Dit boek keert terug naar de kracht van de mondelinge vertelling, de muziek in de taal, het zingen van woorden en beelden. Bizarre wezens in krullerige kleurpotloodlijnen, weelderige wouden en een sterk neergezet hoofdpersonage bevolken de verhaalwereld, die het midden houdt tussen een droom, een fantasie en een vertaling van een beleving. Op elke pagina zindert het boek van verbeelding, humor en spanning.’

Het boek lag al weken op mijn te-lezen-stapel. Na de prijstoekenning las ik het met schaamrood op de wangen dan eindelijk. Wat een prachtboek inderdaad - het had een plek verdiend in mijn toptien van 2025.
Het verhaal zou zich zomaar grotendeels in Atmans fantasie kunnen afspelen – want fantasie heeft hij, het uitroepteken in de titel verwijst naar zijn alter ego Batman. Maar wel of niet verzonnen, doet er niet. Atman! is een fraai verhaal over verdwalen, heimwee en weer thuiskomen.